Đời sống người Việt xưa qua lăng kính Vương Hồng Sển, Huỳnh Tịnh Của, Trương Vĩnh Ký
Sáng 3.2, T.Ư Đoàn tổ chức Lễ kỷ niệm 95 năm Ngày thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam với sự tham dự của các Bí thư T.Ư Đoàn: anh Ngô Văn Cương, Chủ nhiệm Ủy ban Kiểm tra T.Ư Đoàn; anh Nguyễn Tường Lâm, Chủ tịch T.Ư Hội Liên hiệp thanh niên Việt Nam; anh Nguyễn Minh Triết, Chủ tịch T.Ư Hội Sinh viên Việt Nam; anh Nguyễn Thanh Tùng, Phó bí thư Đảng ủy, Chủ nhiệm Ủy ban Kiểm tra Đảng ủy T.Ư Đoàn.Đọc diễn văn tại lễ kỷ niệm, anh Nguyễn Thanh Tùng đã thay mặt Ban Thường vụ Đảng ủy T.Ư Đoàn và đảng viên trong toàn đảng bộ ôn lại những trang sử hào hùng của Đảng, tri ân công lao to lớn của các thế hệ đi trước, đồng thời nhìn nhận sâu sắc hơn về trách nhiệm của mình đối với sự nghiệp cách mạng vẻ vang của Đảng và dân tộc. Đồng thời, anh Nguyễn Thanh Tùng cho biết, hiện Đảng bộ T.Ư Đoàn với 1.000 đảng viên đã đoàn kết, đồng lòng, xây dựng tổ chức đảng trong sạch, vững mạnh, ra sức thi đua tham mưu đẩy mạnh thực hiện và gặt hái được nhiều kết quả tích cực trong triển khai thực hiện phong trào thanh thiếu nhi cả nước. Năm 2024, chủ đề công tác năm "Thanh niên tình nguyện" đã thực sự khơi gợi được sức trẻ, sự nhiệt huyết, tinh thần xung kích, tình nguyện của thanh niên. Đã có nhiều công trình, phần việc thanh niên tham gia thực hiện nhiệm vụ chính trị của địa phương, đơn vị, các công trình trọng điểm quốc gia.Theo anh Nguyễn Thanh Tùng, năm 2025, Ban Chấp hành T.Ư Đoàn cũng đã thống nhất lựa chọn chủ đề công tác là "Tuổi trẻ Việt Nam tự hào, vững tin theo Đảng" để khẳng định thế hệ trẻ luôn kiên định một lòng đi theo Đảng, tự hào với những thành quả to lớn của đất nước dưới sự lãnh đạo của Đảng. Tuổi trẻ nước nhà quyết tâm hành động, cống hiến, góp sức dựng xây đất nước, tham gia xây dựng và bảo vệ Đảng vững mạnh, hoàn thành các mục tiêu đề ra trong năm về đích thực hiện Nghị quyết Đại hội Đảng các cấp và Nghị quyết Đại hội XIII của Đảng, cùng toàn Đảng, toàn quân, toàn dân đưa đất nước vững vàng bước vào kỷ nguyên mới. Thay mặt Ban Thường vụ Đảng ủy T.Ư Đoàn, anh Nguyễn Thanh Tùng kêu gọi toàn thể cán bộ, đảng viên, công chức, viên chức, người lao động cơ quan thống nhất nhận thức, đoàn kết một lòng, không ngừng sáng tạo, quyết tâm hành động, hoàn thành tốt nhất nhiệm vụ được giao. Trong đó, tập trung một số nhiệm vụ như: khẩn trương ổn định và vận hành hiệu quả hoạt động của các ban, đơn vị T.Ư Đoàn, các tổ chức đảng sau sắp xếp, tinh gọn bộ máy theo Nghị quyết 18; giải quyết thấu đáo, đúng quy định, cơ chế, chính sách cho người lao động thuộc diện tác động của quá trình sắp xếp tổ chức bộ máy.Cấp ủy, đảng viên các đơn vị nghiên cứu, quán triệt nghiêm túc các chủ trương mới của Đảng trong thời gian gần đây để cụ thể hóa phù hợp vào chức năng, nhiệm vụ của mình. Đặc biệt là 5 vấn đề tồn tại, hạn chế và 3 định hướng lớn mà Tổng Bí thư Tô Lâm đã chỉ đạo tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ IX Hội Liên hiệp thanh niên Việt Nam vừa qua. "Nâng cao hơn nữa chất lượng công giáo dục, nhất là giáo dục lý tưởng cộng sản, lòng yêu nước, đạo đức, lối sống, ý thức trách nhiệm của công dân, tập trung định hướng thanh niên trước những vấn đề mới, phòng chống suy thoái về đạo đức, lối sống, vi phạm pháp luật, tệ nạn xã hội trong thanh niên", anh Nguyễn Thanh Tùng nhấn mạnh. Anh Nguyễn Thanh Tùng cũng đề nghị đội ngũ cán bộ Đoàn, cán bộ Hội mà trước hết là cán bộ, đảng viên cơ quan T.Ư Đoàn phải là những người nhiệt huyết, "lo trước thanh niên, vui sau thanh niên, gian khổ thì đi trước, hưởng thụ thì đi sau, có khả năng hoạch định, tổ chức các phong trào cách mạng thiết thực, hiệu quả" (như chỉ đạo của Tổng Bí thư Tô Lâm - PV), gắn bó và thật sự có uy tín trong thanh niên; phải là những người dám nghĩ, dám nói, dám làm, dám chịu trách nhiệm, dám đổi mới, sáng tạo, dám đương đầu với khó khăn, thử thách và dám hành động vì lợi ích chung.Hải Phòng: Thưởng tết cao nhất 360 triệu đồng, thấp nhất 50.000 đồng
Tết Nguyên đán là thời điểm đầu của chu kỳ năm mới. Khi căn cứ vào các sử liệu và văn hóa dân gian, chúng ta khó xác định người Việt bắt đầu ăn tết vào dịp lập xuân từ khi nào; tuy nhiên, nhắc về nguồn gốc tết chúng ta lại có nhiều thông tin thú vị.PGS.TS Nguyễn Ngọc Thơ, Giảng viên cao cấp Viện Phát triển năng lực lãnh đạo, Đại học Quốc gia TP.HCM cho biết, người Việt cổ sớm hiểu và xác định Tết Nguyên đán là mở đầu cho một năm nông lịch nhờ vào khả năng nhận thức sự tuần hoàn của thời tiết và sự thích ứng của vụ mùa ngoài đồng. Từ thời cổ đại, khi tổ tiên người Việt nhận thức được sự chuyển giao của thời tiết và chu kỳ thời gian trong năm đã có một số hình thức sơ khai về việc xác lập chu kỳ tuần hoàn và tổ chức đón tết. Khảo cứu về phong tục của người Bách Việt cổ, trong đó có tổ tiên Lạc Việt, cho thấy ngày tết đầu năm trước đây rơi vào đầu tháng 11 âm lịch (ứng với tháng Tý), chứ không phải đầu tháng giêng (tháng Dần). Cụ thể, người Việt xưa không dùng số đếm để gọi ngày, tháng mà dùng Thiên can – Địa chi để gọi tên, chẳng hạn hết tháng Tý thì tới tháng Sửu, rồi đến Dần, Mão, Thìn, Tỵ, Ngọ, Mùi, Thân, Dậu, Tuất, Hợi là hết một năm. Giờ Tý là giờ chuyển giao giữa hai ngày trong đêm, tháng Tý là tháng lạnh nhất trong năm - tháng 11, ứng với thời điểm Đông chí, thời điểm để bắt đầu một chu kỳ đếm mới. Lúc này mùa màng cũng đã kết thúc, người Việt xưa nghỉ ngơi để chờ đến khi thời tiết ấm lên mới tính tới việc gieo cấy mùa sau. Vì vậy, họ đã chọn đầu tháng Tý (tức tháng 11 âm lịch) để ăn tết. Tính từ đầu tháng 11 cho tới đầu tháng 5 năm sau là trọn 6 tháng; do đó, người Việt gọi Tết Đoan ngọ ngày mùng 5.5 âm lịch là Tết nửa năm. "Có giả thuyết cho rằng, tháng 11 ở Việt Nam trời chưa quá lạnh, người Việt cổ có thể tổ chức các hoạt động đón tết. Trong khi đó, ở Trung Quốc, Triều Tiên, Nhật Bản… tháng 11 là bắt đầu vào chính đông, quá lạnh không ăn tết được nên họ phải tính toán lựa chọn thời điểm tiết lập xuân để ăn tết, chính vì thế họ xác định tết âm lịch vào tháng Dần (tức tháng giêng, ngay trước hoặc sau tiết lập xuân). Họ xác định tháng Dần là tháng đầu năm, gọi là "Chính nguyệt" (tức tháng chính trong năm). Quá trình này diễn ra rất sớm trong lịch sử, dưới nhãn quan "di phong định tục" . Trong quá trình tiếp xúc văn hóa và hội nhập, người Việt cổ đã dần chuyển đổi tổ chức đón tết từ đầu tháng Tý (tháng 11) sang đầu tháng Dần (tháng giêng) như ngày nay vậy", PGS.TS Nguyễn Ngọc Thơ chia sẻ.Trước đây không lâu, một số làng quê ở Vĩnh Phúc, Phú Thọ - nơi được cho là vùng đất kinh đô xưa của nhà nước Văn Lang xưa của các vị vua Hùng còn lưu lại một số tập tục cổ (như tục ăn đất khoán hun khói, tục làm lễ mở cửa rừng...) gợi về ký ức của ngày tết cổ xưa vào đầu tháng 11 của người Việt cổ. Một số gia đình người Việt gốc Hoa ở Đồng bằng sông Cửu Long vốn có nền tảng Bách Việt cổ cũng tổ chức cúng tết Đông chí bằng chè trôi nước, bánh ngọt và trái cây, coi tết Đông chí là ngưỡng thêm tuổi mới của mọi người. Như đã nói, trên đây là một giả thuyết cần có nhiều khảo cứu hơn nữa để làm rõ hơn vấn đề.Theo PGS.TS. Nguyễn Ngọc Thơ, khó có thể biết rõ người Việt xưa ăn tết thế nào nhưng cơ bản tết không thay đổi về ý nghĩa. Tết xưa còn lưu lại trong ký ức người Việt Nam hôm nay chỉ có thể là ký ức tết từ thời bao cấp hay ở giai đoạn đầu của cải cách – mở cửa mà thôi. Phong tục ngày tết xưa về cơ bản thể hiện sinh động các ý nghĩa tạ ơn đất trời, thần linh và tổ tiên, củng cố mối quan hệ vốn có của gia đình - dòng tộc, thực hiện các nghi lễ cổ truyền để chào đón năm mới và truyền dạy văn hóa cho các thế hệ con cháu, củng cố và mở rộng giao tiếp với láng giềng xung quanh, tổng kết – đúc kết kinh nghiệm của năm cũ và gửi gắm mong ước cho năm mới, chuẩn bị tâm thế mới cho năm làm việc tiếp theo. Nhìn chung, dù là tết xưa hay tết nay gì đi nữa thì ngày tết vẫn là dịp để chúng ta nhìn lại những thành quả của năm cũ và rút ra bài học cho năm mới (đối với cá nhân) và củng cố truyền thống gia đình và các mối quan hệ (đối với xã hội). Ông Thơ cho rằng, trước đây, cuộc sống hằng ngày chưa thật đủ đầy nên người ta mong đến tết để được nghỉ ngơi, ăn ngon, mặc đẹp. Vậy nên mới có câu:Cu kêu 3 tiếng cu kêuMong mau tới tết dựng nêu ăn chè.Còn ngày nay, cuộc sống no ấm hơn nên việc ăn mặc không là vấn đề nữa. Thay vào đó, sau một năm làm việc vất vả, dịp tết được nghỉ dài ngày, nhiều người quay về gia đình đoàn tụ và đón tết với gia đình trong khi không ít người muốn được nghỉ ngơi, giải trí, giao tiếp (không muốn các nghi lễ theo họ là "rườm rà"), hoặc đi du lịch..., nên dường như có sự chuyển dịch từ "ăn tết" sang "chơi tết". Dù vậy, dù là "ăn tết", "chơi tết" hay gì đi nữa thì các nghi lễ truyền thống trong dịp tết như cúng ông Táo, cúng tất niên và đ1n ông bà tổ tiên về ăn tết, cúng giao thừa, mừng tuổi ông bà cha mẹ, lì xì trẻ thơ, chúc tết dòng họ, láng giềng, thăm viếng thầy cô cũ thưở thiếu thời, tạ ơn những quý nhân đã giúp đỡ trong đời... vẫn được ưu tiên gìn giữ. Nói cách khác, các ý nghĩa cơ bản của ngày tết vẫn được giữ nguyên trạng qua phong tục và nghi lễ, việc tổ chức "ăn tết" hay "chơi tết" chỉ là hình thức thích ứng của cuộc sống đương đại. Cũng cần nhấn mạnh rằng, các phong tục, nghi lễ quan trọng trong mấy ngày tết chỉ đẹp khi chúng ta không tạo gánh nặng các thành viên gia đình, nhất là phụ nữ (chẳng hạn bắt buộc phải mâm cao cỗ đầy, nấu nướng phải tươm tất nhiều món, gánh nặng con cháu làm ăn xa quay về phải "lễ nghĩa" đầy đủ với cả họ, cả làng...). Tết là dịp sum vầy để củng cố hay xây đắp truyền thống gia đình, chúng ta cần chú ý đến nhu cầu được nghỉ ngơi, chơi tết của phụ nữ trong nhà và những người trẻ vốn đã vất vả ngược xuôi mưu sinh trong suốt năm qua. Theo nhà nghiên cứu văn hóa, dù là ăn tết hay chơi tết chúng ta cũng cần chú ý yếu tố về sự ấm cúng của gia đình, đặc biệt là những người có tuổi, ông bà cao tuổi vì ngày tết là khoảng thời gian thiêng liêng để các bậc cao niên được sống trong không gian thiêng liêng của gia đình, được tương tác, đối thoại và thể hiện lòng tôn kính, kính nhớ với tổ tiên. Đối với nhiều gia đình Việt Nam, bàn thờ tổ tiên những ngày tết phải đầy đủ lễ phẩm và nhang khói, có như vậy họ mới cảm thấy ấm cúng, an lòng. Vậy nên người trẻ mong muốn tổ chức chơi tết (như mời bố mẹ đi du lịch xa nhà chẳng hạn) phải lưu ý việc này."Do đó, nếu người trẻ mong muốn mời ba mẹ rời quê lên thành phố ăn tết hay cùng nhau đi du lịch đó đây mà ba mẹ từ chối thì không nên buồn, bởi ba mẹ và những người lớn trong nhà còn có những nhiệm vụ phải làm để giữ lửa, giữ phong tục, giao tiếp với người tổ tiên đã khuất", PGS.TS Nguyễn Ngọc Thơ lưu ý.Thêm vào đó, những ai đang làm bố làm mẹ cần chú ý tạo điều kiện để con trẻ được trải nghiệm không khí tết qua những tập tục cổ truyền như cùng bố mẹ tảo mộ ông bà, bài trí bàn thờ, dán liễn xuân, quây quần bên nồi bánh chưng/bánh tét và sum họp đêm giao thừa, được mặc trang phục đẹp nhất chúc tết ông bà cha mẹ, mừng tuổi dòng họ, láng giềng, khuyến khích các con biết thể hiện lòng biết ơn đối với gia đình, thầy cô, láng giềng. Tất cả những hình ảnh ấy sẽ kết thành ký ức tuổi thơ thật đẹp về ngày tết, sẽ theo các con suốt cuộc đời, và sẽ thôi thúc chúng thực hiện những điều tương tự đối với thế hệ sau nữa khi chúng trưởng thành.
Ảnh tết gia đình, thương nhớ xuân quê…
Theo TechRadar, Apple đang bí mật thử nghiệm kết nối vệ tinh Starlink của SpaceX trên iPhone, mở ra khả năng người dùng iPhone sẽ sớm có thêm một lựa chọn kết nối khi ở vùng không có sóng di động.Hiện tại, iPhone đã có tính năng kết nối vệ tinh khẩn cấp thông qua nhà cung cấp Globalstar. Tuy nhiên, dịch vụ này còn nhiều hạn chế, chủ yếu dùng để liên lạc khẩn cấp và gửi tin nhắn ngắn.Trong khi đó, Starlink với mạng lưới vệ tinh phủ sóng rộng khắp, hứa hẹn mang đến kết nối ổn định và tốc độ cao hơn, cho phép người dùng thực hiện nhiều tác vụ hơn như nhắn tin, gọi điện và thậm chí là xem video.Theo nguồn tin từ Bloomberg, Apple đã tích hợp hỗ trợ Starlink vào bản cập nhật iOS 18.3 mới nhất và đang tiến hành thử nghiệm với một nhóm người dùng iPhone. Nhà mạng T-Mobile của Mỹ, hiện là đối tác của SpaceX trong việc cung cấp dịch vụ Starlink cho điện thoại di động, cũng xác nhận đang thử nghiệm tính năng này với người dùng iPhone.CEO Elon Musk của SpaceX cho biết Starlink hiện có thể hỗ trợ hình ảnh, nhạc và podcast có độ phân giải trung bình trên iPhone. Trong tương lai, Starlink sẽ hỗ trợ cả video có độ phân giải trung bình.Nếu hợp tác thành công, đây sẽ là một bước tiến lớn, mang đến cho người dùng iPhone trải nghiệm kết nối vệ tinh vượt trội. Tuy nhiên, hiện vẫn chưa rõ khi nào Apple sẽ chính thức ra mắt tính năng này và phạm vi phủ sóng sẽ rộng đến đâu.
Với những giá trị ý nghĩa mà Sống đẹp hướng đến, Tôn Đông Á hy vọng cuộc thi năm nay sẽ tiếp tục đón nhận nhiều tác phẩm hay, nhiều hình ảnh đẹp về những câu chuyện truyền cảm hứng, giàu tính nhân văn, để chúng ta cùng nhau phát hiện và ngợi ca những tấm gương sáng, truyền động lực cho nhiều thế hệ, biết yêu thương, sẻ chia và không ngừng nỗ lực trong cuộc sống.
Người dân TP.HCM đang chịu đựng số ngày nắng nóng trên 35 độ dài kỷ lục trong 30 năm
Dù chưa thể tạo ra bàn thắng trong trận đấu giữa Trường ĐH Công nghệ TP.HCM và Trường ĐH Sư phạm TDTT Hà Nội diễn ra chiều 6.3, số 15 Nguyễn Minh Trí của HUTECH vẫn được BTC bình chọn là cầu thủ xuất sắc nhất trận đấu. Đây là lần thứ 2 anh nhận được thành tích này. Nguyễn Minh Trí cũng là cầu thủ nhiều lần được bình chọn là cầu thủ xuất sắc nhất trận đấu tính đến thời điểm hiện tại.Tỷ số hòa 0-0 trong màn thư hùng giữa Trường ĐH Công nghệ TP.HCM và Trường ĐH Sư phạm TDTT Hà Nội giúp hai đội cùng có 4 điểm sau 2 trận, nhờ vậy đã ở rất gần tấm vé vượt qua bảng C giải bóng đá Thanh Niên sinh viên Việt Nam lần III - 2025 cúp THACO (TNSV THACO cup 2025).
